Những điểm mới cốt lõi của Nghị quyết 05-NQ/TW (Xem/Tải về)
Nghị quyết xác định kiểm tra, giám sát là một trong những phương thức lãnh đạo quan trọng của Đảng, là cơ chế để tự chỉnh đốn, kiểm soát quyền lực và bảo đảm kỷ luật, kỷ cương. Công tác này được yêu cầu thực hiện thường xuyên, liên tục trong toàn Đảng, không khoán trắng cho cơ quan kiểm tra.
Nghị quyết nhấn mạnh việc gắn công tác kiểm tra, giám sát với công tác chính trị, tư tưởng, tổ chức và cán bộ, đồng thời tăng cường giám sát thường xuyên, giám sát từ sớm, từ xa. Công tác kiểm tra không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm mà còn góp phần bảo vệ, khuyến khích những nhân tố tích cực, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Mục tiêu được xác định là nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát gắn với kiểm soát quyền lực; ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; góp phần xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Để thực hiện mục tiêu, Nghị quyết đề ra 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, bao gồm: nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy và đảng viên; hoàn thiện hệ thống quy định của Đảng gắn với pháp luật của Nhà nước; đổi mới phương pháp kiểm tra theo hướng tăng cường phòng ngừa, cảnh báo vi phạm; đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành Kiểm tra Đảng; kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm tra; và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan.
Nghị quyết đặt yêu cầu chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, khai thác dữ liệu, phục vụ kiểm tra, giám sát và kiểm soát tài sản, thu nhập. Đồng thời, nhấn mạnh việc xây dựng cơ chế giám sát thường xuyên, phát huy vai trò của chi bộ và trách nhiệm tự kiểm tra của mỗi đảng viên.
Quy định 21-QĐ/TW và các cơ chế cụ thể hóa (Xem/Tải về)
Quy định số 21-QĐ/TW gồm 7 chương, 35 điều, kế thừa và bổ sung nhiều nội dung mới nhằm bảo đảm đồng bộ với Nghị quyết Đại hội XIV và các quy định hiện hành. Một trong những điểm mới là quy định rõ trách nhiệm của cấp ủy trong việc ban hành quy chế phối hợp giữa ủy ban kiểm tra với các cơ quan công an, quân đội, thanh tra, kiểm toán, viện kiểm sát, tòa án và các cơ quan liên quan.
Quy định cũng bổ sung nguyên tắc, nhiệm vụ và quyền hạn của ủy ban kiểm tra các cấp, trong đó cho phép kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu của các cơ quan nhà nước trong các lĩnh vực như ngân hàng, thuế, đất đai, chứng khoán để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cơ quan kiểm tra được áp dụng một số biện pháp như ghi âm, ghi hình, niêm phong tài liệu và đề nghị các cơ quan chức năng áp dụng các biện pháp theo quy định của pháp luật.
Một nội dung quan trọng khác là quy định rõ việc chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, nhằm bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa công tác kiểm tra của Đảng và hoạt động của các cơ quan bảo vệ pháp luật.
Quy định mới đồng thời phân cấp, tăng thẩm quyền cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương trong việc thi hành kỷ luật đảng viên, đồng thời xác định rõ thẩm quyền giải quyết khiếu nại kỷ luật giữa các cấp, từ cơ sở đến Trung ương, bảo đảm tính thống nhất và trách nhiệm trong từng cấp.
Bên cạnh đó, nội dung về giải quyết tố cáo được bổ sung theo hướng cụ thể, chặt chẽ hơn, quy định rõ các trường hợp không xem xét giải quyết và yêu cầu kết luận phải phân định rõ từng mức độ của nội dung tố cáo.