Thực tiễn cho thấy, đấu tranh với tội phạm ma túy là nhiệm vụ quan trọng, nhưng phòng ngừa để không phát sinh người sử dụng trái phép chất ma túy mới, đặc biệt trong thanh thiếu niên, mới là giải pháp căn cơ, bền vững và nhân văn nhất. Chính vì vậy, quán triệt quan điểm "từ sớm, từ xa, ngăn chặn từ trước", lấy giáo dục, tuyên truyền và trang bị kỹ năng phòng tránh làm "lá chắn" bảo vệ thế hệ trẻ chính là con đường ngắn nhất để xây dựng xã Thăng Trường sạch ma túy theo hướng bền vững, thực chất.
Tuyên truyền phòng chống ma túy cho học sinh THPT trong dịp nghỉ hè 2026
Công tác tuyên truyền, giáo dục – yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay
Chưa bao giờ thanh thiếu niên phải đối mặt với nhiều nguy cơ tiềm ẩn từ ma túy như hiện nay. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, mạng xã hội và không gian mạng đã làm thay đổi sâu sắc phương thức tiếp cận của các đối tượng phạm tội về ma túy. Ma túy không còn tồn tại dưới những dạng thức quen thuộc mà ngày càng được ngụy trang tinh vi dưới dạng thực phẩm, bánh kẹo, nước giải khát, thuốc lá điện tử, tinh dầu điện tử và nhiều loại sản phẩm khác, khiến việc nhận biết trở nên khó khăn hơn.
Đáng lo ngại hơn, thanh thiếu niên đang trở thành đối tượng mà các loại tội phạm ma túy hướng đến. Tâm lý hiếu kỳ, thích khám phá, muốn thể hiện bản thân, dễ bị tác động bởi bạn bè cùng trang lứa nhưng thiếu kinh nghiệm sống, thiếu kỹ năng tự bảo vệ và thiếu "màng lọc" thông tin đang khiến một bộ phận thanh thiếu niên trở nên dễ bị tổn thương trước những cám dỗ và cạm bẫy.
Đối với xã Thăng Trường, nguy cơ ấy càng hiện hữu rõ nét hơn khi địa phương đang trong quá trình phát triển, có nhiều dự án triển khai, thu hút số lượng lớn công nhân, người lao động từ nhiều nơi đến sinh sống, làm việc. Quá trình dịch chuyển dân cư cùng với tính chất biến động về cư trú đã làm gia tăng các yếu tố tiềm ẩn phức tạp về an ninh trật tự.
Bên cạnh đó, một bộ phận thanh niên địa phương đi làm ăn xa, học tập ngoài địa bàn nên việc quản lý, giáo dục, nắm bắt diễn biến tư tưởng gặp nhiều khó khăn. Đây là nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhưng lại nằm ngoài phạm vi quản lý truyền thống của gia đình và các tổ chức ở cơ sở.
Đặc biệt, trên địa bàn xã hiện chưa có trường trung học phổ thông. Sau khi hoàn thành chương trình trung học cơ sở, học sinh phải học tập ở nhiều địa phương khác nhau; một số trường hợp do không thi đậu vào THPT, điều kiện kinh tế khó khăn hoặc thiếu định hướng nghề nghiệp nên bỏ học sớm, chưa có việc làm ổn định, thiếu môi trường rèn luyện và rất dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội.
Một thực tế đáng suy ngẫm khác là trong điều kiện phát triển kinh tế, nhiều gia đình dành phần lớn thời gian cho lao động sản xuất, tập trung làm ăn, phát triển kinh tế nhưng lại vô tình buông lỏng việc quản lý, giáo dục con cái. Sự thiếu hụt trong giao tiếp, sự đứt gãy trong kết nối gia đình và sự thiếu quan tâm đúng mức đến đời sống tinh thần của con em đã tạo ra những khoảng trống để các tác động tiêu cực từ bên ngoài len lỏi vào.
Nếu công tác tuyên truyền, giáo dục không đi trước một bước, chúng ta sẽ đẩy thế hệ trẻ vào thế bị động, chỉ lo giải quyết phần ngọn khi hậu quả đã bộc lộ ra xã hội. Khi đó, cái giá phải trả không chỉ là những con số thống kê về người nghiện hay người sử dụng trái phép chất ma túy, mà còn là những tương lai bị đánh cắp, những gia đình tan vỡ và những hệ lụy kéo dài đối với sự phát triển của địa phương.
Ảnh 2: Trang bị kiến thức phòng chống ma túy cho thanh thiếu niên xã Thăng Trường.
Trang bị kiến thức và kỹ năng – "vắc xin tinh thần" bảo vệ thanh thiếu niên
Thực tiễn cho thấy, tuyên truyền không chỉ dừng lại ở việc chỉ mặt gọi tên các loại ma túy hay phổ biến quy định của pháp luật. Điều quan trọng hơn là phải làm cho thanh thiếu niên hiểu rõ sự hủy hoại ghê gớm của ma túy đối với sức khỏe, nhân cách, tương lai của bản thân và hạnh phúc của gia đình; giúp các em nhận thức rằng ma túy không chỉ cướp đi sức khỏe mà còn cướp đi ước mơ, danh dự và cả những giá trị tốt đẹp nhất của cuộc sống. Giáo dục đúng đắn sẽ chuyển hóa từ tâm lý "sợ hãi" sang thái độ chủ động bài trừ; từ nhận thức bị động sang ý thức tự bảo vệ; từ "không biết" sang "không chấp nhận".
Tuy nhiên, nhận thức thôi là chưa đủ. Trong bối cảnh hiện nay, việc trang bị kỹ năng phòng tránh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một thanh thiếu niên được trang bị kỹ năng đúng đắn sẽ biết cách từ chối khi bị rủ rê; biết nhận diện các loại ma túy núp bóng; biết cách ứng xử khi bị lôi kéo, ép buộc; biết cảnh giác với những mối quan hệ phức tạp trên không gian mạng và ngoài đời thực.
Giáo dục kỹ năng chính là xây dựng "sức đề kháng tự thân" cho mỗi người trẻ. Nếu pháp luật là hàng rào bảo vệ bên ngoài thì nhận thức và kỹ năng chính là "kháng thể" bên trong giúp thanh thiếu niên đứng vững trước mọi cám dỗ. Đó chính là "lá chắn" hiệu quả nhất, bền vững nhất trong cuộc chiến phòng, chống ma túy.
Hành động từ sớm, từ xa và ngăn chặn từ trước ở xã Thăng Trường
Xuất phát từ quan điểm lấy phòng ngừa là chính, thời gian qua, Đảng ủy, UBND xã Thăng Trường đã xác định giảm "nguồn cầu" ma túy là nhiệm vụ trọng tâm, trong đó công tác tuyên truyền, giáo dục thanh thiếu niên được xem là giải pháp mang tính chiến lược. Không chờ đến khi phát sinh điểm nóng hay xuất hiện người nghiện mới xử lý, xã Thăng Trường đã chủ động triển khai nhiều giải pháp theo hướng "đi trước một bước".
Công an xã đã phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể tổ chức nhiều đợt tuyên truyền diện rộng cho đoàn viên, thanh thiếu niên, học sinh trên địa bàn; đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền theo hướng gần gũi, trực quan, phù hợp với tâm lý giới trẻ. Đồng thời, chủ động rà soát, tổ chức xét nghiệm ma túy diện rộng đối với thanh thiếu niên và các nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhằm phát hiện sớm, quản lý, giáo dục và ngăn ngừa từ đầu.
Đối với các trường hợp thanh niên bỏ học sớm, chưa có việc làm ổn định, thanh niên đi làm ăn xa, những đối tượng có nguy cơ cao, lực lượng Công an xã đã chủ động gặp gỡ, tuyên truyền, vận động, kết hợp quản lý theo phương châm "không để sót, không để lọt".
Phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tiếp tục được củng cố thông qua các tổ tự quản về an ninh trật tự; phát huy vai trò xung kích của Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ và các tổ chức chính trị - xã hội. Nhiều hoạt động tuyên truyền, sinh hoạt chuyên đề, các mô hình tự quản tại khu dân cư, đặc biệt ở các địa bàn như Cổ Linh, Tịch Yên, Tiên Đỏa, Phước An... đã tạo được sự lan tỏa tích cực trong cộng đồng.
Điều quan trọng là xã Thăng Trường không chạy theo thành tích, không lấy số lượng buổi tuyên truyền hay số lượng người tham dự làm thước đo hiệu quả. Tuyên truyền phải thực chất. Hiệu quả phải được đo bằng sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của từng thanh thiếu niên; bằng việc giảm nguy cơ phát sinh người sử dụng trái phép chất ma túy mới; bằng sự bình yên và an toàn của mỗi gia đình.
* Ảnh 3: Công an xã tuyên truyền pháp luật về phòng chống ma túy cho đối tượng có nguy cơ cao trên địa bàn
Xây dựng tương lai bắt đầu từ việc bảo vệ thế hệ trẻ hôm nay
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm". Đối với công tác phòng, chống ma túy, điều có lợi lớn nhất cho Nhân dân chính là bảo vệ được thế hệ trẻ, giữ gìn hạnh phúc của mỗi gia đình và sự bình yên của cộng đồng. Xây dựng xã Thăng Trường sạch ma túy không phải là cuộc chiến của riêng lực lượng Công an mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của mỗi gia đình và của toàn thể Nhân dân.
Hơn bất cứ biện pháp nào, giáo dục nhận thức và trang bị kỹ năng phòng tránh chính là "vắc xin tinh thần", là "lá chắn" từ sớm, từ xa và là giải pháp căn cơ nhất để bảo vệ thanh thiếu niên trước hiểm họa ma túy. Giữ cho thế hệ trẻ không sa vào ma túy hôm nay chính là giữ gìn tương lai của quê hương ngày mai. Đó cũng là con đường ngắn nhất, bền vững nhất để xây dựng xã Thăng Trường sạch ma túy theo hướng thực chất, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân và vì sự phát triển lâu dài của quê hương.