Ra mắt mô hình “Gia đình hội viên Hội phụ nữ nói không với ma túy” tại thôn Cổ Linh
Từ cơ sở lý luận đến thực tiễn nhức nhối
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá rất cao vai trò của người phụ nữ trong mọi giai đoạn lịch sử của dân tộc. Tại Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (tháng 2/1951), Người từng khẳng định: "Giang sơn gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ". Lời căn dặn của Người không chỉ là sự ghi nhận đối với những đóng góp trong kháng chiến, mà còn là kim chỉ nam cho vai trò của người phụ nữ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Hạt nhân của "giang sơn gấm vóc" chính là mỗi tế bào gia đình. Không chỉ giữ vai trò phát triển kinh tế, người phụ nữ chính là lực lượng cốt lõi trong giữ gìn an ninh trật tự, phòng ngừa các loại tội phạm từ gốc.
Thực tiễn công tác phòng, chống ma túy trong nhiều năm qua đã chứng minh một quy luật: Nơi nào có sự quan tâm, giáo dục thường xuyên; gia đình nào người mẹ luôn đồng hành, lắng nghe và nắm bắt tâm tư của con em mình, nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội được hạn chế đáng kể.
Ngược lại, các nghiên cứu tội phạm học đã chỉ ra một sự thật nhức nhối: Khoảng 70% đến 80% đối tượng nghiện ma túy ở lứa tuổi thanh thiếu niên có hoàn cảnh đặc biệt – bố mẹ ly hôn, ly thân, hoặc mải mê mưu sinh buông lỏng quản lý. Đằng sau một đứa trẻ sa ngã thường là một khoảng trống mênh mông trong tâm hồn do thiếu vắng sự giáo dục, thấu hiểu từ gia đình. Khi người mẹ thiếu đi sự sát sao, "pháo đài" gia đình sẽ rất dễ bị xuyên thủng từ bên trong.
Hiểm họa thời đại và sức mạnh của "Lá chắn mềm"
Cuộc chiến phòng, chống ma túy ngày càng trở nên thách thức hơn khi ma túy không còn đơn thuần là thuốc phiện hay heroin truyền thống. Hôm nay, ma túy thế hệ mới đang rình rập con em chúng ta dưới những hình thức tinh vi, núp bóng thuốc lá điện tử (Pod, Vape), "nước vui", "trà sữa", bánh lười... tấn công trực diện vào lứa tuổi học sinh, sinh viên. Vai trò của người mẹ hiện nay không còn dừng lại ở việc quản lý giờ giấc, mà là phải nâng cao nhận thức, "nhận diện" được những hiểm họa vô hình ngay trong phòng ngủ của con thông qua những thay đổi tâm sinh lý nhỏ nhất.
Nếu lực lượng chức năng là "lá chắn thép" trấn áp tội phạm bằng sự nghiêm minh của pháp luật, thì người mẹ chính là "lá chắn mềm" ngăn chặn tệ nạn bằng sức mạnh của tình yêu thương. Đối với tâm lý tuổi dậy thì, sự răn đe cứng nhắc hay đòn roi đôi khi phản tác dụng, gây ra tâm lý nổi loạn. Sự nhạy cảm, tỉ mỉ và trí tuệ cảm xúc (EQ) của người phụ nữ chính là chìa khóa để mở cửa tâm tư của con.
Nhiều người nghiện, người sử dụng ma túy đã chia sẻ rằng, điều khiến họ thức tỉnh và quyết tâm làm lại cuộc đời không phải là những hình phạt, mà chính là những giọt nước mắt, sự bao dung vô bờ bến của người mẹ. "Lá chắn mềm" ấy không đẩy đứa trẻ ra xa bằng sự phán xét, mà kéo đứa trẻ lại gần để định hướng đúng đắn.
Mô hình thực tiễn tại xã Thăng Trường: Không nằm trên giấy
Nhận thức rõ vai trò đặc biệt đó, thời gian qua, xã Thăng Trường đã xây dựng và phát huy hiệu quả mô hình "Gia đình hội viên phụ nữ nói không với ma túy". Đây được xem là giải pháp then chốt để xây dựng từ sớm, từ xa "hàng rào miễn dịch" trước hiểm họa ma túy.
Hiệu quả của mô hình tại Thăng Trường không đơn thuần nằm ở số lượng bản cam kết được ký kết trên giấy, mà được đo bằng những giá trị thực tế: Đó là những cuộc trò chuyện thầm lặng bên hiên nhà của các chị em chi hội phụ nữ; là sự dũng cảm của những người mẹ dám nhìn thẳng vào sự thật để tìm kiếm sự giúp đỡ từ tổ chức Hội và Công an xã khi con em mình có biểu hiện bất thường; là tinh thần "chị ngã em nâng" giúp đỡ nhau biến áp lực dư luận thành động lực cảm hóa.
Tuyên truyền pháp luật về phòng, chống ma túy cho hội viên hội phụ nữ tại thôn Tịch Yên.
Các giải pháp trọng tâm trong thời gian tới
Để phát huy tối đa hiệu quả của mô hình và vai trò "lá chắn" của người phụ nữ, xã Thăng Trường cần tập trung thực hiện tốt 4 giải pháp cốt lõi:
Thứ nhất, nâng cao nhận thức và trang bị kỹ năng thực chiến cho hội viên phụ nữ. Không dừng lại ở việc tuyên truyền luật pháp chung chung, cần tổ chức các buổi tập huấn chuyên sâu giúp các mẹ nhận biết các loại ma túy và tác hại, nhất là các loại ma túy thế hệ mới, nhận diện dấu hiệu sử dụng ma túy, nguyên nhân điều kiện dẫn đến sử dụng ma túy và trang bị kỹ năng quản lý, đồng hành cùng con trong bối cảnh không gian mạng ngày càng phức tạp.
Thứ hai, xây dựng gia đình thực sự là môi trường giáo dục đầu tiên và tối quan trọng. Trách nhiệm của cha mẹ, của gia đình là không thể thay thế. Một bữa cơm gia đình ấm áp, một góc bàn trò chuyện chân thành, một sự lắng nghe đúng lúc có ý nghĩa hơn rất nhiều những lời trách móc hay sự áp đặt thô bạo.
Thứ ba, phát huy vai trò nòng cốt của Hội LHPN trong công tác cảm hóa, giúp đỡ người lầm lỡ. Bên cạnh việc vận động, cần phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an xã, Đoàn Thanh niên để tạo điều kiện cho những người từng lầm lỡ được học nghề, tiếp cận nguồn vốn, tìm kiếm việc làm, xóa bỏ mặc cảm để tái hòa nhập cộng đồng.
Thứ tư, nhân rộng các điển hình, xây dựng phong trào toàn dân tham gia phòng, chống ma túy từ cơ sở. Mỗi hội viên là một hạt nhân, mỗi chi hội phụ nữ là một điểm sáng, quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng xã Thăng Trường sạch về ma túy.
Cuộc chiến phòng, chống ma túy là một hành trình dài hạn, không phải là nhiệm vụ của riêng một cá nhân hay tổ chức nào. Trong cuộc chiến ấy, bằng tình yêu thương, sự bao dung và đức hy sinh thầm lặng, người mẹ, người phụ nữ chính là "lá chắn mềm" nhưng vô cùng vững chắc, giữ gìn ngọn lửa hạnh phúc và đem lại sự bình yên, lành mạnh cho mỗi đường thôn, ngõ xóm xã Thăng Trường.