Cụ nổi tiếng thông minh học giỏi nhớ lâu, sớm đạt giải cao trong các kỳ thi, chí lớn và tính cách cương trực, thẳng thắn. Năm 1900, cụ đỗ Giải nguyên kỳ thi Hương (đứng đầu kỳ thi Hương) và đến năm 1904, đỗ Tiến sĩ - đỉnh cao học vấn lúc bấy giờ, Cụ vẫn nhất quyết từ khước chốn quan trường phong kiến đầy vinh hoa nhưng trói buộc. Cụ chọn cho mình con đường dạy học, canh tân và các hoạt động yêu nước diễn ra sôi nổi những năm đầu thế kỷ XX. Năm 1905, cụ Huỳnh Thúc Kháng cùng với Phan Châu Trinh và Trần Quý Cáp đi tìm hiểu tình hình thực tế ở phía Nam, xem xét dân tình, sĩ khí, đề xướng tân học và tìm bạn cùng chí hướng. Năm 1906, trở về Quảng Nam khởi xướng, lãnh đạo phong trào Duy tân. Năm 1908, cụ Huỳnh Thúc Kháng bị thực dân Pháp bắt, đày đi tù Côn Đảo suốt 13 năm (1908-1921). Sau khi được trả tự do, cụ Huỳnh Thúc Kháng lại tích cực hoạt động đòi quyền lợi cho dân, cho nước. Năm 1926, ông đắc cử dân biểu rồi được cử làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Trong thời gian hoạt động ở Viện, ông cương quyết tranh đấu trong nghị trường, rồi nhân việc chống lại Khâm sứ Trung kỳ, ông từ chức. Năm 1927, ông sáng lập ra báo Tiếng Dân, dưới sự dắt dẫn của Cụ, Tiếng Dân không chỉ đơn thuần là một tờ báo, mà đã trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, thức tỉnh lòng tự tôn dân tộc, tập hợp và cổ vũ quần chúng Nhân dân đứng lên đấu tranh bảo vệ lợi ích dân tộc, suốt thời gian này Ông làm chủ nhiệm kiêm chủ bút báo tại Huế cho đến khi tờ báo Tiếng Dân bị đình bản (1943).
Ảnh: Nguồn Internet
Mùa thu lịch sử năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc. Trước vận mệnh mới của đất nước, bằng tầm nhìn của một đại trí thức và lòng yêu nước, cụ Huỳnh Thúc Kháng đã tìm thấy ở Chủ tịch Hồ Chí Minh và con đường cách mạng sự đồng điệu sâu sắc. Cụ nhận lời gánh vác những trọng trách lớn lao của chính phủ mới, như Bộ trưởng Bộ Nội vụ và đặc biệt là Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong thời gian Bác Hồ sang Pháp đàm phán (năm 1946).
Trong giai đoạn "ngàn cân treo sợi tóc" của chính quyền cách mạng non trẻ, với bản lĩnh vững vàng, trí tuệ mẫn tiệp, cùng phương châm "Dĩ bất biến, ứng vạn biến", cụ Huỳnh đã góp phần quan trọng giữ vững kỷ cương, đập tan mọi âm mưu chống phá của kẻ thù, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và bảo vệ vững chắc nền độc lập vừa giành được. Cuộc đời của cụ Huỳnh Thúc Kháng là hiện thân cao đẹp nhất của lòng yêu nước thương dân, tính chính trực, thanh liêm và tinh thần xả thân vì sự nghiệp chung. Cụ sống một đời không màng danh vị, chẳng cầu lợi lộc, lúc nào cũng đặt lợi ích của dân tộc và Nhân dân lên trên hết.
Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng không chỉ đơn thuần là dịp để chúng ta ôn lại một chặng đường lịch sử vẻ vang, mà còn là khoảng thời gian để mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân toàn xã cùng tự soi, tự sửa và có trách nhiệm đối với quê hương, phải sống có lý tưởng, tận tụy với công việc, luôn "gần dân, trọng dân, vì dân".
Học tập và noi theo tấm gương Cụ Huỳnh Thúc Kháng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã chúng ta quyết tâm đoàn kết một lòng, chung tay xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, góp phần cùng cả nước xây dựng một Việt Nam độc lập, tự cường, giàu mạnh và văn minh.